NGẢ RẼ MỘT DÒNG SÔNG

Truyện ngắn-Nguyên Đạt K5

Thủy đưa mắt thấp thỏm nhìn ra bên ngoài, thấy bầu trời dần dần hửng sáng trở lại, bụng khấp khởi mừng thầm. Cuối cùng thì cơn mưa dai dẳng suốt buổi chiều cũng tạnh hẳn; nếu không có đống bao xi-măng vừa thu mua được trong ngày có lẽ nàng đã đội mưa đạp xe về từ lâu để kịp lo bữa cơm chiều cho con cái. Nghĩ cũng buồn cười và có vẻ gần như mâu thuẫn, mới hồi trưa đây thôi, nàng đã mừng rỡ vì thu mua được nhiều bao, vậy mà bây giờ nàng thấy đống bao ấy là gánh nặng khó có thể kham nổi suốt chặng đường về. Tội nghiệp lũ trẻ, đợi mẹ tới khuya chắc đói bụng lắm đây, nhà có phần bẩn chật khó nghèo nên bao nhiêu tiêu chuẩn đều dồn cả vào bữa ăn chính, lắm bận mắc việc về nhà muộn, nàng muốn la rầy lũ trẻ cứ khư khư ôm bụng đói chờ mình nhưng rồi thấy chúng mặt mày rạng rỡ tíu ta tíu tít dọn cơm, trong lòng tự nhiên dịu lại. Ôi! Những cử chỉ săn sóc dù nhỏ nhoi nhưng biểu hiện biết bao yêu thương trìu mến. Vả lại, tạo được nề nếp gia đình như thế cũng tốt thôi. Cứ mỗi bữa ăn, cả nhà lại quây quần đông đủ bên nhau, và nàng mỉm cười hạnh phúc với bầu không khí gia đình thuận hoà đầm ấm, quên đi những nỗi truân chuyên của cuộc sống đời thường.
… Những sợi nắng cuối ngày đã tắt hẳn từ lâu. Xóm làng bắt đầu chìm khuất dần trong màn đêm thẫm đậm. Đạp xe dưới vòm tre dày dặc, Thúy gần như phải mò mẫm từng li, từng chút. Không khí mát dịu nhưng lưng nàng thì ướt mượt mồ hôi. Một vài lọn tóc xổ ra dính bệt vào trán, nàng cũng chẳng buồn để ý. Đống bao xi-măng cột chặt sau pọc-ba-ga càng lúc càng nặng trĩu như có ai đó trì níu lại. Nàng chơi lại trò chơi từ thuở nhỏ: thầm đếm một, hai… cố giữ cho đôi chân rã rời theo kịp vòng quay chiếc xe đạp mi-ni. Mải cắm cúi đạp, khi ngửng đầu lên, nàng mừng rỡ quá đỗi vì ánh đèn thành phố hiện rõ trước tầm mắt. Chỉ còn một quãng ngắn nừa thôi là sẽ tới nhà… Nàng rướn người trên yên xe, vội vã băng qua ngả tư con giao lộ để vào thành; đột nhiên trước mắt nàng loá lên ánh sáng của ngọn đèn pha và tiếng còi chói tai. Nàng giật mình, lạc tay lái, loạng quạng đâm sầm vào cột điện ở góc đường… Hình như trước lúc ngất đi, trong mơ màng, nàng vẫn cố gọi hai tiếng: “Bình ơi! Bình ơ…ơi!...”
… Sau tháng tư năm bảy lăm, Thúy bị lạc mất chồng, rồi tiếp liền sáu bảy năm sau đó, do nằm trong diện giáo viên thuộc chế độ cũ được lưu dung, nàng bị thuyên chuyển về dạy học ở một ngôi trường thuộc vùng quê xa xôi hẻo lánh, thiếu hẳn phương tiện giao lưu nên càng bặt tin chồng hơn. Lần hồi theo thời gian, nàng gần như mất hết hy vọng gặp lại Bình, người chồng yêu thương ngày cũ. Khoảng thời gian này nhờ ở sổ gạo và số tem phiếu ăn theo do nhà nước cấp, mấy mẹ con cũng sống tằn tiện đắp đổi qua ngày. Thế rồi nàng được thuyên chuyển về lại thành phố theo nguyện vọng. Lúc đó những khó khăn mới bắt đầu nảy sinh. Nhà cha mẹ chồng đã có cô Ba và chú Út dời về ở chung nên nàng phải xin nhà trường thu xếp cho một góc nhỏ phía sau nhà kho để ở tạm. Góc nhỏ ấy không đủ chỗ cho cả bốn mẹ con, nàng buộc lòng xin gởi đứa con trai nhỏ nhờ ông bà nội nuôi giùm. Chuyện ở như thế cũng tạm ổn, nhưng nào chỉ có chuyện ở bởi vì các con nàng đang độ tuổi lớn, những nhu cầu về ăn mặc, sách vở… ngày càng bức thiết hơn. May mà chỗ ở khá gần ga xe lửa nên nàng bắt chước một số bà con lao động trong xóm sắm một đôi thùng, dăm ba cái thau nhỏ, gánh nước lên sân ga, chờ những chuyến tàu xuôi ngược Bắc-Nam đổi cho hành khách rửa ráy mặt mày tay chân kiếm ít tiền gọi là cải thiện thêm bữa ăn hằng ngày. Nhờ vậy, mấy đứa nhỏ khi ngồi vào mâm, mặt mày bớt nhăn nhó bởi nồi cơm quá nhiều chất độn.
Vào một ngày đẹp trời nào đó khoảng gần cuối năm, đứa con trai nhỏ được phép ông bà về chơi nhà, lần này không hiểu sao cứ nấn ná mãi tới chiều vẫn chưa chịu rời; gặp lúc chỉ còn hai mẹ con, nó chợt thủ thỉ:
-Mẹ ơi! Nội vừa nhận được thùng hàng lớn lắm. Có cả máy hát nữa mẹ ạ!
Nàng ngạc nhiên hỏi:
-Hàng của ai gởi vậy con?
-Dạ… Con không biết. -Thằng bé tiếp: -Khi người ta đưa hàng tới, ông nội, cô Ba và chú Út ngồi thì thầm bàn chuyện với nhau lâu lắm, lũ nhỏ tụi con thì nội đuổi ra ngoài chơi, không cho lại gần.
Câu chuyện đứa con trai vừa kể, tự nhiên khiến Thủy đâm ra bận tâm, thằng nhỏ đi từ lâu rồi mà nàng cứ ngồi thừ bên chậu rửa chén mải miết ngẩm ngợi “Từ ngày về làm dâu nhà này trước sau hơn chục năm, mình có thấy ai trong số anh em bà con nội ngoại ở nước ngoài đâu nhỉ?”. Nàng lan man suy nghĩ: “Hay là anh ấy? Anh Bình…!”. Nhưng rồi nàng ngờ ngợ “Nếu đúng là anh ấy sao lâu nay không thèm liên lạc thư từ gì với mẹ con mình? Lẽ nào?!... Tình nghĩa là thế, thân thương là thế cơ mà?!”. Bỗng dưng, trí tưởng đưa nàng về vùng trời kỷ niệm xưa cũ. Đã bao năm tháng qua rồi, nhưng nàng vẫn còn nhớ như in những ngày ấy.
… Thủy-Bình quen nhau từ hồi còn theo học ở các lớp bậc trung học đệ nhị cấp, khi đậu tú tài rồi mà cả hai có vẻ như vẫn… vô tư; nhiều lần cùng nhau rong chơi, khi thì chè bắp Cồn Hến, bánh khoái Đông Ba hoặc sóng đôi giung giăng bát phố mỗi chiều thứ bảy nhưng chưa một lần dám nắm tay nhau. Bên Thủy, Bình dường như sẽ luôn luôn chỉ là một anh chàng vệ sĩ nhút nhát hay cả thẹn của lòng nàng, nếu như... không có một lần, hai người bỗng dưng cao hứng rủ nhau vào rạp xi-nê coi phim Rô-mê-ô – Ju-li-et. Chuyện tình buồn của hai người thuộc hai dòng tộc thù địch đã cuốn hút mọi người mải mê xem. Đến đoạn chàng Rô-Mê-Ô sững sờ, vật vã bên xác người yêu rồi rút gươm tự sát trong nhà mồ thì đâu đó có tiếng thổn thức, rồi lại có tiếng cười khẩy: -Đúng là đàn bà. Chỉ cái mau nước mắt! Nhưng chỉ một đỗi sau, chính người đàn ông ấy lại ôm mặt âm thầm nức nở. Không khí trong rạp như chùng cả lại. Nàng đã vùi mặt vào vai chàng rấm rức làm nhòe đi một phần lưng áo, mắt cả hai đều đẫm lệ. Chàng cảm động bảo nàng: -Em ơi! Bây giờ chúng mình hãy giao kết với nhau, mình sẽ chung thuỷ với nhau trọn đời, đừng bao giờ chia lìa em nhé!? -Và nàng đã thổn thức nguyện ý gật đầu. Chàng đã giao kết với nàng chân tình như thế trong bầu không khí thiêng liêng như thế, lẽ nào bây giờ lại quên hết rồi sao?!
… Sau buổi đó, một bận tới nhà cha mẹ chồng, nàng thấy không khí trong nhà có vẻ sao sao ấy. Ông bà chỉ gật đầu lấy lệ đáp lại lời chào của nàng rồi ngậm tăm. Cô Ba, chú Út thì kiếm cớ lãng đi đâu đó. Loanh quanh, luẩn quẩn một lúc chẳng biết làm gì, Thủy chán nản định về, bất chợt ánh mắt nàng bắt gặp cái cassette mới tinh chễm chệ nằm trên đầu tủ, trầm trồ: -Chà... Nội mới sắm được cái cát-sét đấy à! Thật mừng ba mẹ có cái để nghe cải lương cho đỡ buồn lúc tuổi già nhỉ! -Cả hai ông bà nhìn nhau, rồi quay sang nàng mỉm cười gượng gạo. Nàng sắp chào từ giã thì bố chồng đột nhiên lên tiếng:
-Thủy à!... Mấy bữa rày ba có chuyện muốn nói với con nhưng…
-Dạ, có gì đáng ngại đâu ba, dâu con trong nhà cả mà.
-Ba… Ba vừa nhận được thư của Bình.
-Trời ơi! Đúng y như… -Nàng kêu lên rồi vội vàng lấy tay bụm miệng, hai mắt mở lớn, háo hức chờ đợi…
-Nhưng… Nó thật đáng trách con à. Nó đã có vợ khác ở bên Mỹ rồi. Hơn mười mấy năm còn gì.
Nàng có nghe lầm không nhỉ? Chẳng lẽ sự thể lại xảy ra trần trụi thế sao hở trời! Nàng muốn hét lớn rồi khóc oà lên cho thoả cơn tủi cực nhưng cố nén, gượng trấn tỉnh hỏi: --Ba cho con địa chỉ của anh ấy đi. Con phải viết thư hỏi anh ấy cho ra lẽ. -Ông già trù trừ lo ngại: -Đây chỉ là địa chỉ tạm thời. Nó sắp dọn về Ca-Li rồi, để lần sau ba đưa con địa chỉ chính thức.
Sợ phải khóc trước mặt ông già, nàng lật đật xin phép ra về. Sau lưng nàng có tiếng thở dài thườn thượt(?) đuổi theo. Ồ không. Hình như đó là tiếng thở phào nhẹ nhõm của một con người đã trút đi được gánh nặng đeo đẳng bấy lâu nay(?).
Những lần sau đó khi tới nhà cha mẹ chồng, nàng chỉ biết ngồi cô đơn trong sự ghẻ lạnh. Cô Ba, chú Út thi nhau đánh chó chửi mèo, cố tình làm cho nàng bức xúc, sớm bỏ ra về. Chẳng bao giờ nàng nhận được cái địa chỉ mà bố chồng đã từng ngọt ngon hứa hẹn. Đứa con trai nhỏ của nàng không được thường xuyên về thăm nhà như trước nữa, mỗi lần muốn thăm nó thật khó khăn. Chẳng đặng đừng, nàng phải đem thằng bé về hẳn nhà mình. Lập tức sau đó cả cô Ba, chú Út và ông nội xuất hiện: -Nó là cháu đích tôn của tao. -Ông nội nói: -Để đó tao nuôi. -Một trận xô xát, giành giựt xảy ra, phải nhờ bà con lối xóm nhảy vào can thiệp mẹ con nàng mới yên. Bị trận đòn đau nhưng bù lại, cả nhà được ở bên nhau đề huề sum hiệp. Đó cũng là nút dây ràng buộc cuối cùng tháo gỡ mối liên hệ giữa nàng với nhà chồng.
… Cuộc sống ngày càng khó khăn hơn. Những chuyến tàu Nam-Bắc từ lâu đã không còn ghé lại cái ga xép tỉnh lỵ nhỏ bé này nữa. Thủy xoay xở sang một vài công việc khác để bù trừ vào mớ thu nhập cỏn con vừa bị cắt đứt, thế nhưng chẳng đi tới đâu. Thực ra cũng có một vài “mánh” kiếm được tiền nhưng lương tâm nhà giáo không cho phép nàng làm. Rồi có người bày cho Thúy cách đi về các vùng quê tìm mua các bao bì xi-măng cũ thải ra từ những căn hộ của các hào trưởng, cán bộ vừa xây mới, cái nào nên thì giao cho công ty kiếm huê hồng, cái nào rách thì rọc ra làm bao bì nhỏ đem bán cho những cửa hàng khô ở chợ Lớn. Nhờ tận dụng được “nhân công” trong nhà nên số tiền kiếm được cũng tàm tạm. Cuộc sống gia đình nàng dần dà ổn định, có điều, do thường xuyên hít phải bụi xi măng nên thỉnh thoảng nàng bị ho sặc sụa, sức khoẻ có phần giảm sút. Một lần ho nhiều quá Thúy ôm ngực than thở “Không khéo mình nhiễm phải bệnh lao phổi thì khốn!”. Cái dự cảm mơ hồ bất chợt thoáng qua đó khiến tâm trí nàng âm thầm lo lắng dai dẳng mãi.

… Có tiếng gõ cửa, nàng ngẩng đầu lên, bắt gặp cái nhìn của đứa cháu gái, con cô em chồng. Nó rụt rè đưa ra tờ giấy viết vội: -Thưa mợ, đây là địa chỉ của cậu Bình, cháu lén ghi lại trên chiếc phong bì ngoại bỏ quên ngoài bàn nước hồi sáng. Mợ phải gởi thư cho cậu, mợ ạ! -Đứa cháu sà xuống ôm vai Thúy nức nở: -Mợ thông cảm cho cháu. Cả nhà đều như thế. Con… con…
Mợ cháu ôm chầm lấy nhau tràn đầy nước mắt. Bấy lâu ao ước có địa chỉ để viết thư cho chồng nhưng nay có rồi Thúy lại ngần ngại, lần lữa mãi chẳng viết được câu nào. Đứa con gái lớn nghe phong phanh đâu đó cứ bám lấy mẹ hỏi tin ba. Nàng cố tảng lờ cho qua chuyện bởi không muốn để vết thương đời hằn lên tâm hồn con quá sớm…
… Những âm thanh lao xao từ đâu đó gọi nàng tỉnh dậy. Đưa mắt nhìn quanh, Thúy nhận ra lũ con trẻ đủ đầy đang nhao nhác vây quanh mới cảm thấy hoàn toàn yên tâm. Bên giường bệnh, chẳng biết từ hồi nào còn có một bà khách lạ hoắc khuôn mặt béo tốt đang ngồi chăm bẳm nhìn nàng với nụ cười hồn hậu khiến nàng ngạc nhiên ngó sững. Chừng như hiểu ý, bà ta mau mắn tự giới thiệu:
-À! Cô đã tỉnh lại rồi. May mắn quá. Tôi là chủ chiếc xe du lịch thuê bao làm cho cô mắc nạn. Nói thiệt tình, tuy mấy chú cảnh sát giao thông xác nhận không có lỗi trong tai nạn của cô nhưng tôi vẫn không yên lòng bỏ đi trước khi cô khoẻ lại. Dẫu sao cũng tại tiếng còi và ánh đèn xe bất ngờ…
-Đống bao xi măng? -Ánh mắt nàng thầm thì dò hỏi. Đám con hiểu ý mẹ liền nhao nhao:
-Rồi mẹ ạ. Đem hết cả về nhà rồi.
Bà chủ thuê bao chiếc du lịch vốn là một Việt kiều mới về thăm quê, chả biết sao lại đâm ra thương mến mẹ con nàng lạ. Sau vài lần viếng thăm, biết được tình cảnh khó khăn của gia đình nàng hiện đang gặp phải. Bà nhớ tới đoạn đường khổ ải mình đã đi qua trước đây, càng cảm thấy chạnh lòng trăn trở. Trước khi rời khỏi Việt Nam, bà còn tới thăm Thủy lần nữa, và tặng nàng chiếc máy may để nhận hàng gia công về làm thêm bớt khổ. Bà còn bảo nàng đưa địa chỉ của Bình để khi qua lại bên đó, bà sẽ tìm cách liên lạc, nói hết sự tình cho chồng nàng rõ. Thúy cám ơn nhưng nói thêm: -Em xin chị một điều. Em sẽ không nhận gì cả nếu như anh ấy đã… đã sang thuyền!
Bà gật đầu đồng ý nhưng kín đáo lẫm bẩm:
-Có lẽ em sẽ trách chị thôi. Tuy nhiên, chị sẽ làm những gì đáng phải làm.

Ngày… tháng… năm…
Gởi em và các con.
Rất nhiều năm anh cố liên lạc tìm em. Đến khi có thư của gia đình cho biết em đã có chồng rồi đem con đi đâu mất, anh rất đau khổ và thất vọng. Bây giờ biết được chính xác thì sự thể đã quá muộn màng. Anh đã có vợ khác. Anh có bàn với Huệ, cô ta cũng đồng ý bảo lãnh mấy đứa con của chúng mình qua bên này. Dù sao thì em cũng nên nghĩ đến tương lai của bọn trẻ. Phần em, anh sẽ liệu cách cung ứng đầy đủ để cho em làm lại cuộc đời. Mong em thông cảm. Xin đành lỗi hẹn cùng em! Bình.

Nhận đựơc thư chồng, nàng càng xót xa cay đắng. Chuyện gì đến rồi sẽ phải đến nhưng cái sự thực đang phơi bày trước mắt nàng sao mà quá tỡm lợm. Tình đời, tình người tha hoá đến mức này sao hở trời! Mớ tiền tài bằng đô-la đã giết mất lương tri của con người đến đỗi “người lớn” giành ăn với cả những đứa cháu “cưng” máu mủ ruột rà tuổi đời thơ dại. Tệ hơn, còn làm dang dở cuộc đời của một người vợ hết lòng chung thuỷ trung trinh. Trước đây, dẫu không hy vọng được sum họp với chồng, nàng cũng còn có đàn con để mà yêu thương an ủi vỗ về, nhưng sắp tới đây nàng sẽ mất hết, bởi đàn con trẻ cũng sắp sửa rời xa mình.
Sau bữa nhận được thư chồng, nàng đâm ra thẫn thờ thơ thẩn, nói trước quên sau. Suy nghĩ miên man, nàng thấy Bình nói cũng có lý, bởi nàng không thể giống như con chim đà điểu, cứ rúc đầu trốn mãi vào cát trước thực tại được. Dẫu đau đớn trong lòng, nàng quyết định nói rõ sự việc với đàn con để chúng tự quyết định. Không thế thì sau này biết chuyện, lỡ chúng oán hận, nàng sẽ đau khổ suốt đời.
Nàng vùi đầu khóc thầm trong bóng đêm ướt đẫm cả chiếc áo gối. Chiếc áo gối có thêu hình đôi chim Loan-Phượng mà nàng có ý định sẽ mãi mãi rời xa, bởi chúng nào còn có chút ý nghĩa gì đâu đối với nàng nữa?
Tối hôm ấy, sau khi ăn cơm xong, nàng tập hợp lũ trẻ lại:
-Các con ơi! Mẹ vừa nhận được thư của ba.
Bọn trẻ sững sờ rồi tất cả nhao nhao:
-Ba nói nói gì hả mẹ? Ba có gửi tiền, gửi hàng về không mẹ?
Nàng chậm rãi bảo:
-Ba không gửi tiền, gửi hàng nhưng ba muốn bảo lãnh tất cả các con qua bên đó để chăm lo tương lai cho các con.
-Trời ơi! Sướng quá! -Bọn trẻ reo lên: -Vậy chừng nào mẹ con mình đi hả mẹ?
-Chỉ các con thôi. Còn mẹ thì… thì ở lại.
-Sao vậy mẹ? Mình đi gặp ba mà.
Nàng nghẹn ngào:
-Mẹ không thể đi được, vì ba… ba đã có vợ khác… Có vợ khác rồi các con à!
Không khí bỗng nhiên lặng ngắt, rồi bầy trẻ nhao nhác:
-Nhưng khi tụi con đi rồi, mẹ sẽ ra sao?
“Ừ… Khi bọn chúng đi hết cả rồi, mình sẽ ra sao đây nhỉ! Sẽ ra sao…?!?”. Không nén được nữa, Thúy ôm mặt khóc oà. Đứa lớn nhất, rồi tiếp tới hai đứa em kề đồng loạt nhào tới xoắn xuýt ôm chầm vai mẹ tức tửi: -Mẹ ơi! Mẹ ơi!
Chỉ độc mình cậu Út bé bỏng nghe lỏm bỏm câu được câu mất, ngạc nhiên nhìn mọi người lẩm bẩm: -Nhận được thư Mỹ sao không cười mà lại khóc? Kỳ chưa?!”

Ngày… Tháng… Năm…
THƯ GỬI BA

Chúng con rất vui mừng vì lại được có ba như những ngày trước. Cám ơn ba đã quan tâm tới đường vật chất, tương lai và sự nghiệp của chúng con, nhưng chúng con quyết định ở lại. Ba ơi! Làm sao chúng con bỏ mẹ lại một mình vào lúc này, một khi mà hầu như cùng lúc người đã bị mất đi tất cả… Mẹ sẽ thế nào khi không có chúng con bên cạnh trong những ngày sắp tới hở ba?!
Xin ba thông cảm và hiểu cho chúng con. Thưa ba. Đời sống hiện tại và cả tương lai có thể sẽ còn lắm điều khó khăn thiếu hụt, nhưng ngọn lửa nhân ái của mẹ sẽ thắp sáng cho chúng con thấy vẻ đẹp của tình người và cuộc sống để hướng về phía trước …
Con của ba

Hiếu Hiền-Hiếu Nghĩa-Chí Tín-Chí Trung